Dobrze zaprojektowany monitoring odpowiada na jedno pytanie: co dokładnie ma być widoczne na nagraniu. Inny sprzęt potrzebny jest do stwierdzenia, że ktoś przeszedł przez halę, a inny do rozpoznania twarzy albo odczytania tablicy rejestracyjnej. Od tego zaczynamy każdy projekt - nie od liczby megapikseli w ofercie.
Najpierw cel, potem sprzęt
W branży używa się czterech poziomów szczegółowości obrazu. Każdy kolejny wymaga więcej pikseli na metr obserwowanej sceny:
- Detekcja - widać, że coś się dzieje w danym miejscu,
- Obserwacja - widać sylwetkę i kierunek ruchu,
- Rozpoznanie - da się stwierdzić, że to konkretna, znana osoba,
- Identyfikacja - da się rozpoznać osobę nieznaną albo odczytać tablicę.
Praktyczny wniosek jest taki, że jedna kamera rzadko obsługuje dwa cele naraz. Kamera szerokokątna obejmująca cały parking daje detekcję, ale nie odczyta tablicy - do tego potrzebna jest osobna kamera skierowana na wjazd, z wąskim kątem widzenia.
Zanim policzysz kamery, przejdź się po obiekcie i wypisz konkretne zdania: „chcę widzieć twarz każdego, kto wchodzi drzwiami głównymi”, „chcę widzieć, kto podchodzi do regału z drogim towarem”. Taka lista jest lepszym punktem wyjścia niż dowolna specyfikacja techniczna - i pozwala odrzucić kamery, które nikomu nie służą.
Ile kamer potrzebuje firma
Zamiast zgadywać, warto policzyć punkty, które w praktyce zawsze się powtarzają:
- każde wejście do budynku - kamera skierowana na twarze wchodzących, nie na plecy wychodzących,
- strefa kasowa i pomieszczenie z gotówką - obraz obejmujący ręce i blat,
- magazyn: przyjęcie i wydanie towaru - dwa osobne punkty,
- parking i wjazd - osobno przegląd ogólny i osobno tablice rejestracyjne,
- korytarze i ciągi komunikacyjne - jedna kamera potrafi objąć długi korytarz,
- miejsca bez naturalnej kontroli - zaplecza, tyły budynku, rampy.
Sklep o powierzchni kilkuset metrów to zwykle 8-16 kamer, niewielkie biuro 4-8, hala magazynowa z rampami potrafi wymagać ponad 20. Dokładna liczba wychodzi dopiero po wizji lokalnej, bo o wszystkim decyduje układ ścian, regałów i światła.
Rozdzielczość, obiektyw i praca w nocy
Rozdzielczość. Dla większości zastosowań 4 Mpx to dziś sensowny punkt wyjścia - daje wyraźny obraz i pozwala na cyfrowe przybliżenie fragmentu nagrania bez rozsypywania się szczegółów. 8 Mpx (4K) ma sens tam, gdzie jedna kamera obejmuje szeroką scenę, z której trzeba potem wycinać detale. Wyższa rozdzielczość to jednak zawsze więcej danych na dysku i większe wymagania wobec sieci.
Obiektyw. To on decyduje o kącie widzenia i zasięgu:
| Ogniskowa | Kąt widzenia | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 2,8 mm | szeroki (ok. 100 stopni) | Małe pomieszczenia, kasa, wnętrze sklepu |
| 4 mm | średni (ok. 80 stopni) | Wejścia, korytarze, uniwersalny wybór |
| 6-12 mm | wąski | Parking, dłuższe ciągi, obserwacja z dystansu |
| zmienna (motozoom) | regulowany | Miejsca, gdzie kadr ustala się dopiero na obiekcie |
Praca w nocy. Doświetlenie podczerwienią daje obraz czarno-biały, ale działa w całkowitej ciemności. Kamery z trybem kolorowym w nocy wymagają choćby resztkowego światła - świetnie sprawdzają się przy oświetlonym parkingu, gorzej w nieoświetlonym magazynie. Zasięg podczerwieni podawany w metrach jest wartością maksymalną dla sceny odbijającej światło; w praktyce warto założyć wyraźnie mniej.
Ile miejsca zajmą nagrania
To pytanie pada zawsze i zawsze wymaga liczb, a nie deklaracji „miesiąc nagrań”. Miejsce zależy od czterech rzeczy: rozdzielczości, liczby klatek na sekundę, kompresji i tego, czy kamera nagrywa ciągle, czy tylko po wykryciu ruchu.
Dla orientacji: jedna kamera 4 Mpx w kompresji H.265, przy 15 klatkach na sekundę i nagrywaniu ciągłym, zajmuje w przybliżeniu 20-40 GB na dobę. Osiem takich kamer przez 30 dni to zakres mniej więcej od 5 do 10 TB. Rozrzut jest duży, bo scena z dużym ruchem generuje znacznie więcej danych niż nieruchomy korytarz.
- nagrywanie po detekcji ruchu potrafi zmniejszyć zapotrzebowanie kilkukrotnie, ale wymaga poprawnie ustawionych stref i czułości,
- kompresja H.265 zajmuje około połowy tego co starsza H.264 przy zbliżonej jakości,
- 25 klatek na sekundę jest potrzebne tam, gdzie liczy się szybki ruch (kasa, wydawanie towaru); dla korytarza wystarcza 12-15.
Dyski do monitoringu to osobna kategoria sprzętu - są projektowane do ciągłego zapisu przez całą dobę. Zwykły dysk biurkowy w rejestratorze pracuje w warunkach, do których nie został przewidziany, i pada zwykle po kilkunastu miesiącach. Awaria wychodzi na jaw w najgorszym momencie: gdy trzeba odtworzyć zdarzenie.
Montaż, który nie psuje obrazu
Najlepszy sprzęt daje kiepskie nagranie przy złym montażu. Rzeczy, które w praktyce psują obraz najczęściej:
- kamera pod światło - obiektyw skierowany na okno albo bramę daje sylwetki zamiast twarzy; ratunkiem jest przesunięcie kamery lub funkcja szerokiego zakresu dynamiki,
- za wysoki montaż - kamera pod sufitem hali widzi czubki głów; do rozpoznania twarzy montuje się na wysokości 2,5-3 m,
- pajęczyny i owady przy doświetlaczu podczerwieni - powodują nocne fałszywe alarmy w detekcji ruchu,
- brak zabezpieczenia przepięciowego przy kamerach zewnętrznych - burza potrafi uszkodzić kamerę i port w przełączniku.
Kamery IP zasilane po skrętce wymagają przemyślanych tras i budżetu mocy przełącznika - opisujemy to w tekście o planowaniu okablowania strukturalnego.
Najczęstsze pytania
Czy mogę nagrywać dźwięk razem z obrazem?
Technicznie tak, ale prawnie jest to znacznie dalej idąca ingerencja w prywatność niż sam obraz i w wielu sytuacjach będzie niedopuszczalna. W praktyce odradzamy rejestrację dźwięku bez wyraźnej, dobrze uzasadnionej podstawy i konsultacji prawnej.
Jak długo mogę przechowywać nagrania?
Jeśli monitoring obejmuje pracowników, Kodeks pracy wyznacza granicę trzech miesięcy - z wyjątkiem sytuacji, gdy nagranie jest dowodem w sprawie. Szczegóły opisujemy w tekście o monitoringu wizyjnym a RODO.
Czy potrzebuję stałego adresu IP, żeby oglądać podgląd z telefonu?
Zwykle nie - większość producentów udostępnia usługę chmurową, która łączy aplikację z rejestratorem bez publicznego adresu. Stały adres bywa potrzebny przy integracjach z systemami zewnętrznymi albo gdy polityka firmy wyklucza chmurę producenta.
Czy stary system analogowy trzeba wymieniać w całości?
Nie zawsze. Jeśli okablowanie koncentryczne jest w dobrym stanie, można wykorzystać je pod nowoczesne kamery pracujące po tym samym kablu w wysokiej rozdzielczości. To rozwiązanie pośrednie - tańsze niż przekładanie skrętki, ale bez części możliwości systemów IP.
Podsumowanie
Zacznij od listy zdań opisujących, co ma być widoczne. Z niej wynika liczba kamer, dobór obiektywów i rozdzielczości, a z tego - pojemność dysków. Odwrotna kolejność, czyli zakup zestawu i szukanie dla niego miejsc, kończy się systemem, który nagrywa dużo i nie pokazuje niczego użytecznego.
Chcesz mieć pewność, że kamery obejmą to, na czym Ci zależy? Umów wizję lokalną - projekt rozmieszczenia przygotowujemy na rzucie obiektu, wraz z wyliczeniem miejsca na nagrania.